Tilbake i storbyen – Back in the city – Xотод буцах

Etter en long måned i ødemarka e ej tilbake i Ulaanbaatar, en millionby med det den he å tilby, både på godt og vondt. Til min store overraskelse so vart ej veldig glad for å sjå frukt og grønnsake igjen. To ting som ej alltid he tatt for gitt og aldri he vore spesielt opptatt av, men når du bur i ingenmannsland med begrensa butikkutvalg, so e det rart ka det gjer med dej 😉

Dersom du ikkje fekk det med dej på sist oppdatering, so he ej tilbrakt den siste måneden i Khovd, Vest-Mongolia, der NLM he alle bistandsprosjekta sine stasjonert. Det e alltid godt å komme tilbake til fredfylte Khovd, der tida omtrent he stått stille dei siste 100 åra. Kyr vandra rundt i gatene, et par bila kjøre forbi og stress ser ut til å vere et fremmedord blant alle folka som går sakte og bedagelig rundt i “byen”.

I Khovd va ej lærarvikar for dei tre norske ungane som går der og he brukt dei siste vekene på å sette mej inn i barneskulepensum. Ej he jobba heime på gården i mange år, stått i silo, børe ved og alt som følge med. Ej trudde ej visste ka hardt arbeid va, men nei. Dersom du e barneskulelærar som les ditte her; Ej bøye mej i støvet for dej og ej he oppnådd en utrulig respekt for yrket ditt. Ej gjekk inn med ei innstilling om at det va verdens koseligste yrke, (og ej koste mej virkelig også), men til tider e det også psykisk terror, masse støy og unga som nekta å gjere det du seie. I tillegg må du legge opp vekeplan, lekseplan og framtidsstrategi for alle fag. Når skuledagen e slutt, slenge ej mej på sofaen og vil berre legge mej for å ha energi til enda en dag. Men når alt kjem til alt, so va ej veldig heldig med mine studenta, dei e jo heilt fantastiske. Istedet ser ej tilbake på min eigen oppførsel i klasserommet på barneskulen og det som må ha vør alle læraras skrekk.
558167_10152085836393334_2076238696_n 1530350_10152085833878334_2145097048_n
Vi fekk heldigvis vere ute å leike innimellom også, til tross for kulda. Grunnen til at ej reiste til Khovd, va på grunn av lengre tids sjukdom blant en av lærarane ved den norske skulen, som reiste til behandling i Norge i midten av Desember og som fortsatt e i gamlelandet for vidare utredning. Vi håpa og ber om at legane må finne ut ka som forårsaka smertene. I mellomtida he broren til kona hass, som også e lærar, tatt på sej ansvaret om å steppe inn, det e vi veldig glad for!

1525117_10152085834803334_1512789259_n (1)1506008_10152085835238334_196452804_n (1)

Alle dei gjenverande utsendingane på feltet fekk feira jul sammen i år i Khovd, det va veldig veldig kjekt å få vere sammen og spise god julemat og få pakka opp gava i et flott fellesskap. Det va med på å redusere det store savnet til dei som ej gjerne skulle vore sammen med i Norge på den dagen 🙂

 1557498_10152094451353334_919883122_n1505157_10152094486263334_1734501055_n
På nyttårsafta fekk ej besøk av nokre venna ej hadde blitt kjent med i kirka. Dei ville veldig gjerne besøke mej og vise korleis en laga nasjonalretten buuz, en slags potetball med deig uttapå og kjøtt inni om ej sett det på spissen. Det va kjempekjekt!

1470223_10151724056211504_258376621_n1497807_10152051507423334_2139566080_n

På julefesten til engelskgruppa som vi undervise for, prøvde ej å lære dei å lage kanelstenge (brune pinner). Problemet va berre at ej aldri hadde lagd det sjølv heller.

1501793_10152069873323334_1252041011_n1450240_403758233091401_1911393515_n

Julefesten i Khovd for NLM-ansatte, va som sej hør og bør i en mongolsk fest; hæla i taket og dans, glitter, dans og meir dans. I tillegg blei ej kåra til prins og fekk beskjed om å halde et underholdningsbidrag. Det va mildt sagt spesielt, men veldig morsomt å få oppleve.

1471261_10152059452958334_741075407_n  1501736_10152056601748334_1521995341_n (1)

En del av jobben min e å ta mej av nordmenn som kjem hit for å jobbe for, eller besøke, NLM og prosjekta våre. So når vi fekk besøk frå informasjonsavdelinga, tok vi turen ut av byen for å oppleve litt mongolsk dyreliv. 18 kilo munkegribb og en frisk og rask kamel vart resultatet.

1606952_10152118382208334_633039721_n1512822_10152085840703334_2060561893_n
 På vei tilbake hit til hovedstaden skulle ej opprinnelig fly med nattfly. Vel, det vart forsinka og ej la mej til å sove frå 1900-0100 og fortsatte pakkinga på natta. So klokka halv fire fekk vi beskjed om at flyet va utsatt enda to tima. Og når vi kom til flyplassen va flyet forsinka igjen. Til slutt kom ej mej ombord og satte kursen mot Ulaanbaatar (trudde ej).

Ej blei istedet vekt av en mongol som ba mej ta ut musikken frå øyret og gjere klar for landing. Ej såg ut vindauget og oppdaga fort at det her ikkje va rett flyplass. So satt ej der då, midt i ørkenen på en ukjent flyplass, med en gjeng mongolera. Alle dei andre tok med sej bagasjen sin og gjekk ut av flyet, so ej måtte berre gjere det samme og håpe på at vi skulle flyge vidare seinare. Det skulle vi, men ikkje før kl. 1300 sa dei. So vart det 1430, so vart det 1500 etc. etc. Ej kom mej tilbake på kvelden og fekk vite at forsinkinga skyldast 35 minusgrade og ekstrem forurensing i hovedstaden. En ting ej he lært i Mongolia e å vere fleksibel og ha god tid, alltid 🙂

———————————————————————
English:

After a long month in the wilderness I’m back in Ulaanbaatar. To my surprise, I was very glad to see fruits and vegetables yet again . Two things that I always has taken for granted and never been of particular concern of, but when you live in no man’s land with limited choices, your mind changes quite a bit 😉

In case you didn’t read last update, I’ve now spent the last month in Khovd, Western Mongolia, where NLMs projects is stationed. It s always good to come back to the peaceful Khovd, where it seems time has stood still for the last 100 years. Cows wander around the streets, a couple of old cars drive by and stress seems to be a foreign word among all the people who walk slowly and leisurely around the ” city ” .

In Khovd I was working as a substitute teacher for the three Norwegian children that attends the school there and I’ve spent the last weeks now with trying to get back to the primary school curriculum. I’ve worked at home on the farm for many years, been in storage, drilling wood and all that follows with farming. I thought I knew what hard work was, but no. If you’re a primary school teacher who reads this; I bend myself in the dust to you, surrender completely and I’ve earned an unbelievable respect for your profession. I approached the job thinking it was the world ‘s coziest profession (and I did really enjoy it) , but at times it is also some kind of psychological terror, lots of noises and kids who are refusing to do what you say. In addition, you have to set up the weekly plan, new homeworks and future strategies for all subjects. When the school day ends, I flang my self on the couch and wanted to get to sleep, to make sure having some spare energy for another day. But when all comes to all, I was very lucky with my students , they are truly amazing kids. Instead I look back on my own behavior in the classroom at primary school and surely I must have been all primary school teachers nightmare.

We were fortunateto to play around once in a while too, despite the cold. The reason I traveled to Khovd, was due to prolonged illness among one of the teachers at the Norwegian school, who went to treatment in Norway in mid- December and still ais back homen  for further investigation. We hope and pray that the doctors can determine what causes the pain . In the meantime, his wifes brother, who also happens to be a teacher, has taken the responsibility to step in, that’s a solution we are very happy with!

All the remaining expats on the field did celebrate Christmas together this year in Khovd, that was a very very experience, both to be together and eat good Christmas food, but also to be together with the children, unwrapping gifts and having a great fellowship together. It really helped me to not miss home and family that much as I feared 🙂

On New Year’s Eve I received a visit from good friends I had met in church. They would very much like to visit me and show me how we make Mongolias ​​national dish buuz , a kind of norwegian potato ball of dough on the outside and meat inside. That was great fun!

At the Christmas party for the English group that we teach for, I tried to teach them to make cinnamon sticks. The problem however, is that I never have made them myself either.

Christmas party in Khovd for NLM staff, was as a regular Mongolian party; Dancing , glitter, dancing and more dancing. In addition I was named the prince and got told to keep an alimony for the crowd. That was truly special, but very fun to experience .

Part of my job is to take care of Norwegians who come here to work or visit NLM and our projects. So when we received a visit from NLM’s information department, we took a trip out of town to experience some Mongolian wildlife. 18 kg monk vulture and a fresh and fast camel was the result.

On the way back here to the capital, the plan was to take a evening plane. Well, it was delayed and instead I slept 1900-0100 and continued packing during the night. Then at half past three, we received a message that the plane was postponed another two hours. And when we got to the airport the plane was delayed again. Eventually we took off and headed towards Ulaanbaatar (I thought) ​​.

I was instead awakend by a Mongol who asked me to remove the music from my ears and get ready for landing. I looked out the window and discovered quickly that this was not the right airport . So there I was, in the middle of the Mongolian desert at an unknown airport, with a bunch of Mongolians. All the others took their luggage and walked out of the plane, so I just had to do the same and hope that we were flying further later. We were, but not for a long time yet. 1300 they said. Then it became 1430, then 1500 etc. etc. Eventually we came back in the evening and got to know that the galvanizing 35 minus celcius and extreme pollution in the capital made it impossible to land there during morning and midday. One thing I’ve learned about Mongolia is to be flexible and have plenty of time on your hands. Always 🙂
————————————————————-
Монголоор:

(Уучлараи, магадгуи муу монголоор. За за 😉 )

Аглаг буйд дахь нь урт сарын дараа би эргэж нь Улаанбаатар хотод байна. Гайхалтай нь, би бас дахин жимс жимсгэнэ, хүнсний ногоо -г үзнэ үү маш их баяртай байлаа. Би үргэлж хүлээж авч , хэзээ ч тодорхой санаа зовоосон асуудал байсан , гэхдээ та хязгаарлагдмал сонголт хийх ямар ч хүний ​​газар нутаг дээр амьдарч байх үед таны оюун ухаан нь их бага зэрэг өөрчлөгдөж байна гэж хоёр зүйлийг 😉

Хэрэв та сүүлийн шинэчлэлтийг уншиж чадахгүй байсан тохиолдолд, би одоо NLMs төсөл байрлаж байгаа Ховд, Баруун Монгол Улсад өнгөрсөн сард зарцуулсан шүү дээ. Энэ нь цаг хугацааны сүүлийн 100 жилийн турш зогсож байгаа юм шиг газарт амар тайван Ховд, эргэн ирэхэд үргэлж сайн юмаа. Үнээ хуучин машин хэд хэдэн замаар явж, стресс “хот” тойрон удаан leisurely явж бүх хүмүүсийн дунд гадаад үгийг байх шиг байна , гудамжинд орчим тэнүүчилнэ.
Ховд аймагт би тэнд сургуульд суралцаж буй гурван Норвегийн хүүхдийн орлож багшаар ажиллаж байсан , би буцаж бага сургуулийн сургалтын хөтөлбөрт уруу очихоор оролдож одоо сүүлийн долоо хоног зарцуулж байсан. Би хадгалах, өрөмдлөгийн мод, аж ахуй эрхлэх нь дараах бүх байсан , олон жилийн турш ферм дээр гэртээ ажиллаж байсан шүү дээ. Би байсан хүнд ямар ажил мэдэж байсан ч, үгүй. Хэрэв та энэ файлыг уншдаг нэгэн бага сургуулийн багш бол , би , та тоос өөрийгөө нугалах бүрэн хүлээлгэн өгөх , Би мэргэжлийн хувьд итгэмээргүй хүндэтгэлийг олсон шүү дээ. Би дэлхийн ийн coziest мэргэжил байв ( , би үнэхээр сэтгэл хангалуун байсан бэ ) бодож ажил дөхөж , харин зарим үед энэ нь сэтгэл санааны терроризмын эсрэг ямар нэгэн төрлийн , та юу хэлэх вэ татгалзсан байгаа дуу чимээ болон хүүхдүүд олон байдаг. Түүнээс гадна , та долоо хоног тутмын төлөвлөгөө , шинэ гэрийн даалгаврыг , бүх субьектууд ирээдүйн стратегийг тохируулах хэрэгтэй. Сургуулийн өдөр дуусах үед би буйдан дээр би өөрийгөө flang , өөр нэг өдөр зарим нөөц эрчим хүч байх эсэхийг шалгаарай , нойр хүрэх хүссэн юм. Бүх л ирэхэд Харин би оюутнуудтай хамт , тэд үнэхээр гайхалтай хүүхдүүд нь маш их азтай байсан юм. Харин би бага ангийн сурагчдын хичээл дээр миний өөрийн зан эргэн харж, гарцаагүй би бүх бага сургуулийн багш нар хар дарсан зүүд байсан байх ёстой.

Бид даарсан ч гэсэн бас нэг хэсэг нь нэг удаа тойрон тоглож fortunateto байв. Би Ховд аймгийн аялсан шалтгаан дунд арванхоёрдугаар сард Норвегийн эмчилгээнд явж, цаашид ч мөрдөн шалгах homen буцааж AIS хэн Норвегийн сургуульд багш, нэг дунд удаан хугацаагаар өвчний улмаас байсан юм. Бид гэдэгт найдаж байна , эмч нар өвдөлтийн шалтгаан юу болохыг тодорхойлж болно гэж залбирч байна. Үүний зэрэгцээ , бас багш нь юу байсан нь wifes ах , дэвшүүлсэн хариуцлага үүрч байна , энэ нь бид маш баяртай байна шийдэл юм!

Талбар бүх үлдсэн expats Ховд аймагт энэ жил хамтад нь Христийн Мэндэлсний Баярыг тэмдэглэдэг байсан нь хамт байж , сайн Христийн Мэндэлсний Баярын хоол идэж , гэхдээ бас бэлэг unwrapping , хамтдаа сайхан нөхөрлөлийг байх , хүүхдийн хамт байх нь аль аль нь маш их туршлага болсон . Би 🙂 айж зэрэг нь надад үнэхээр их байгаа гэр санаж , гэр бүл биш харин тусалсан

Шинэ оны босгон дээр би би сүмд уулзаж байсан сайн найз -аас айлчлал хүлээн авсан юм. Тэд маш их намайг очиж , бид Mongolias үндэсний хоол бууз , дотор гадна , махны энэ баримлын шавар , Норвеги төмс бөмбөг нь ямар болгох талаар надад харуулахыг хүсч байна. Энэ бол агуу их хөгжилтэй байсан шүү!

Бидний хувьд заадаг англи бүлэгт Христийн Мэндэлсний Баярын үдэшлэг үед би шанцай газраас мод хийх тэдэнд заах гэж оролдов. Асуудал хэдий ч , би ч тэдэнд өөрийгөө хийсэн хэзээ ч байгаа юм.

Бүжиглэе , догдлом гял цал , бүжиг , илүү бүжиг , НТБ ажилтнууд Ховд, Христийн Мэндэлсний Баярын тал нь ердийн Монголын тал болох байсан юм. Түүнээс гадна би хөвгүүд нэртэй байсан бөгөөд цугласан зориулсан тэтгэлгийн байлгах гэж хэлсэн гэнэ. Энэ нь мэдрэх нь үнэхээр онцгой , гэхдээ маш их хөгжилтэй байсан.

Миний ажлын нэг хэсэг нь Норвегийн тусламжийн болон манай төсөл ажиллах, зочлох энд ирсэн норвегчүүд анхаарал халамж юм. Хэрэв бид Норвегийн мэдээллийн албанаас хийсэн айлчлал хүлээн авсан юм бол, бид зарим Монгол улсын зэрлэг ан амьтдыг мэдрэх хотоос гарч аялал байсан. 18 кг тас лам болон цэвэр, хурдан тэмээний энэ үр дүн байсан юм.

Буцаж эндээс нийслэл рүү явах замд, төлөвлөгөө нь орой онгоцоор авч байсан юм. За , энэ нь хойшлогдож , оронд нь би 1900-0100 унтаж , шөнийн цагт баглаа боодлын үргэлжлүүлж байна. Дараа нь гурав нь сүүлийн хагас жилийн байдлаар бид нисэх онгоц өөр нэг хоёр цаг хойшлуулсан байсан гэсэн зурвас хүлээн авсан юм. Бид нисэх онгоцны буудал дээр ирээд Мөн онгоц дахин хойшлуулж байсан. Эцэст нь бид тайлж аваад, (би бодож байсан ) Улаанбаатар хот руу хөдлөв.
Би оронд миний сонорт нь хөгжим устгах, буулт хийхэд бэлэн авч надаас хүссэн хэн нэгэн Монгол замаар awakend байна. Би цонхоор хараад, зөв нисэх онгоцны буудал биш гэдгийг маш хурдан олж мэдсэн юм. Тиймээс тэнд би монголчуудын нэг багц нь үл мэдэгдэх нисэх онгоцны буудал нь Монголын цөлийн дунд байсан юм. Бусад бүх ачаагаа авч, онгоцоор гарч одсон , тийм болохоор би зүгээр л нэг хийж байсан , бид дараа нь цаашид нисч байна гэж найдаж байна. Бид одоогоор урт хугацаанд биш, харин . 1300 гаруй нь тэд хэлсэн байна. Дараа нь 1430 болсон , дараа нь 1500 г.м. Эцэст нь бид буцаж орой ирж, нийслэлд гальваник 35 хасах celcius , нэн бохирдол боломжгүй өглөө, Үд дундын үед тэнд газар дээр хийсэн гэдгийг мэддэг болсон юм. Би Монголын тухай сурсан нэг зүйл үргэлж уян хатан байх , сайн цаг байх явдал юм 🙂

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

1 Response to Tilbake i storbyen – Back in the city – Xотод буцах

  1. Inger Valbø says:

    Eg er imponert! Du opplever mykje, og er ein meister i å ordlegge deg. Det har nok ikkje noko å gjere med norsk- og engelsklæraren din første året på vidaregåande…
    Eg tillet meg å dele vidare, på mi eiga FB-side og NLM Region Nordvest, og kanskje med nokre barneskulelærarar.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s